''Herkesin başına gelebilir'' demeyin!

''Herkesin başına gelebilir'' demeyin!

Adet gördüğünüz günler içersindeki sık karşılaşılan sorunlar hastalık habercisi!

Ağrılı adet görme, adet düzensizliği ve aşırı kanama kadınların yabancısı olmadığı - çoğu genellikle ağır olmayan, geçici - sağlık sorunları. Ancak bazı durumlarda vücuttaki önemli sorunların işareti de olabilirler.

Bu bakımdan, adet döngüsünün bir kadının genel sağlık durumu için iyi bir gösterge olduğu söylenebilir. Jinekolog Prof. Dr. Ergin Bengisu sınıf arkadaşım, aynı binada olduğumuzdan haftanın en az 3-4 günü birbirimizi görüp, sohbet edebiliyoruz. Ergin Hoca'ya 'Neler dersin bu konuda Hocam, adet kanaması hanımları tabii çok yakından ilgilendiren bir durum, anlatır mısın bize?' dedim. İşte Prof. Dr. Ergin Bengisu'nun bu konuda anlattıkları:
İnsan bünyesi çok ilginçtir, inanılmaz koruma mekanizmaları vardır. Vücut adeta zor zamanların, hamile kalmak için elverişli olmadığını anlar. Örneğin, savaş zamanı gibi aşırı stresli durumlarda, pek çok kadın adet görmez. Ya da belirli yeme bozuklukları olan kadınlar, adetten kesilebilir.

adet döngüsünün düzenli olması, farklı kadınlar için, farklı anlamlara gelir. Örneğin kadının yaşına göre, normal tanımı farklıdır. Öyle ki, ilk adetlerini gören gençlerde seks hormonları kararlı duruma gelene kadar ilk birkaç yılda, adet döngülerinin düzensiz olması beklenebilir.

Menopoz öncesinde adet döngüsü düzensizleşebilir, çünkü yumurtalık hormonlarının düzeylerinde dalgalanma başlamıştır. Bu da menopoza girecek kadınların düzensiz adet görmesine yol açar.
Ergenlik ve menopoz öncesi arasında kalan yaşam süresinde ise bir kadının aylık döngüler halinde düzenli adet görmesi beklenir, ama bu dönemde de hamilelik, çeşitli hastalıklar, ilaçlar, stres ve kistler gibi başka ve çeşitli sorunlar bu döngünün düzenini değiştirebilir.

İki adet kanamasının arasının 22 ila 35 gün arasında olması normal kabul edilir. adet döngüsünün ilk günü, vajinal kanamanın ilk günü olarak kabul edilir.

Aylık döngüleri arasında (artı/eksi beş güne kadar) değişkenlik olması mümkündür, ama bu değişikliğin çok belirgin ve hızlı olması bir sorun olduğunu gösterebilir. Örneğin normalde adet döngüsü 35 gün olan bir kadının birdenbire 22 günde bir adet görmeye başlaması, bir uyarı sinyali olabilir.
Doğrusu, böyle bir durumda doktorunuza danışmaktır, bu durumun sebebini araştırarak ve gelip geçici bir durum mu, yoksa altında başka sebepler mi var, ona karar verilmesidir.

Mutlaka doktora gidin
Bu tip değişimlerde hanımlar çoğunlukla doktora gitmezler, ya 'yaşlanıyorum canım, normaldir' derler ya da yakın dostlarına danışıp, onların benzer durumlarını hemen kendilerine adepte eder; kendi akıllarına yatan ve genellikle 'aman canım önemsizmiş' dedikleri bir sebep bulurlar. Tabii bu hakikaten bazen ciddi sonuçlar doğurabilecek bir yanlıştır, normalin ve alışılagelmişin dışına çıkan, dikkat çekici her durumu vakit kaybetmeden doktorunuzla paylaşmak işin doğrusudur.

adet günlüğü tutmak çok yararlı
adet kanaması genellikle iki ila sekiz gün sürer, bunun dışındaki süreler, doktora gitmek için bir sinyal olmalıdır. adetlerle ilgili çeşitli belirtileri olan kadınların bir 'adet günlüğü' tutmaları, belirtileri izlemek ve doktorlarına daha ayrıntılı bilgi verebilmek için çok faydalıdır.
Bu günlüğe aşağıdakiler not edilebilir:
* adet ayın kaçında başladı?
* Bir adetin ilk gününden sonrakinin ilk gününe kadar olan süre kaç gün?
* adet kanaması kaç gün sürüyor?
* Kanamanın azlığı/çokluğu? adetteki en şiddetli günler hangileri?
* adet kanaması haricinde leke tarzında kanama (spotting) var mı? Varsa ne zaman? Seksten sonra mı?
* Ağrı var mı? Ağrının tarifi, nerede ve ne zaman?
* Diğer semptomlar ne? Baş ağrısı, sırt ağrısı, mide-bağırsak sorunları, halsizlik, bayılma nöbetleri var mı?
* Olağan dışı bir akıntı var mı?
* Kullandığınız ilaçlar hangileri?
Doktorunuza danışırken tıbbi özgeçmişiniz ve ailenizin tıbbi geçmişi ipuçları verebilir. Ayrıca günlük yaşantınızı da gözden geçirin. Duygusal sıkıntı, diyet veya egzersiz de adet döngüsünü etkileyebilir, bunları da doktorunuza bildirin.

Hamilelik yoksa, düzensizlik nedenleri şunlar olabilir:
adet döngüsü normal olan bir kadın, adet görmediğinde, şartlar müsaitse, öncelikle gebelik düşünülmelidir. Diğer sebepler ise:
* Emzirme
* Menopoz
* Doğum kontrol hapları ve bazı ilaçlar
* Kötü ve yanlış beslenme
* Stres
* Depresyon
* Aşırı kilo kaybı
* Aşırı egzersiz
* Bazı kronik hastalıklar
* Ani kilo alma veya obezite
* Tiroid hastalıkları ve polikistik over sendromu dahil bazı hormonal problemler gibi çok çeşitli sebepler, adet kesilmesine neden olabilir. Zamansız adet kesilmesinde, en doğru yol doktorunuza danışmaktır.

Milliyet